“Wiem, że kobiety w Polsce są ostrożne, jeśli chodzi o stosowanie antykoncepcji, ale czasami naprawdę warto wysłać owulację na wakacje”
P.B. Myśli Pani, że urlop menstruacyjny dla kobiet to dobry pomysł?
I.S-M. Nie ma czegoś takiego z medycznego punktu widzenia. Miesiączka jest czymś zupełnie naturalnym pod warunkiem, że nie doprowadza do dezorganizacji życia.
P.B. A jeśli doprowadza? Jeden z popularnych w Polsce tygodników znalazł rozwiązanie dla kobiet, które krwawią obficie i odczuwają przy tym silny ból – zostać w domu, korzystając z urlopu na żądanie lub wypoczynkowego. Co Pani na to?
I.S-M. To nie jest rozwiązanie problemu. Bolesne miesiączkowanie to zjawisko powszechne, ponieważ dotyczy od 15 do 90 proc. kobiet. Te 15 proc. stanowią dziewczęta, które niedawno zaczęły miesiączkować i młode kobiety, które np. podczas zajęć wychowania fizycznego unikają aktywności. To jednak nie jest metoda na walkę z bólem menstruacyjnym, tylko poratowanie na chwilę. Każda pacjentka, która ma z tym problem, powinna zgłosić się do lekarza ginekologa, ponieważ bolesne miesiączki mogą mieć podłoże medyczne.
P.B. Jakie są przyczyny zbyt bolesnych miesiączek?
I.S-M. Przede wszystkim powinniśmy powiedzieć o dwóch typach bolesnych miesiączek. Pierwsze, tak zwane pierwotne, dotyczą dziewcząt, u których krwawienie wystąpiło po raz pierwszy. Przyczyna bólu tkwi w tym, że śluzówka macicy produkuje prostaglandyny, czyli hormony, które mają silne działanie obkurczające – stąd ból. Towarzyszą mu też inne objawy, takie jak: biegunka, bóle głowy, nudności, bóle okolicy krzyżowo-lędźwiowej. Aby zwalczyć ból, można stosować ogólnodostępne leki przeciwbólowe.
P.B. Z tego wynika, że ból jest całkiem naturalny i nie ma powodów do niepokoju…
I.S-M. W tym przypadku tak, ale jest jeszcze drugi typ bolesnych miesiączek, o którym chciałam powiedzieć. To bóle wtórne, dotyczące trochę starszych kobiet. I tu mamy poważniejsze przyczyny bólu, takie jak: zapalenia, mięśniaki czy endometrioza.
P.B. No właśnie. Podobno ta choroba bardzo utrudnia kobietom życie. Proszę powiedzieć, czym jest i jakie są jej objawy.
I.S-M. Endometrioza występuje u kobiet częściej niż nam się wydaje. Jednym z jej objawów są bolesne miesiączki i ból podczas współżycia. Endometrioza to nieprawidłowości w całej miednicy małej pod postacią ognisk endometrialnych lub torbieli w jajnikach. To rzekomy stan zapalny, który trzeba leczyć. Czasami są nawet wskazania do zabiegu operacyjnego. Niestety, endometrioza nie rokuje najlepiej, jeśli chodzi o płodność. Duże zrosty w jamie brzusznej mogą powodować silne bóle. Jeśli komórki wszczepią się w jajowody, mogą je uszkodzić, czego konsekwencją jest niepłodność.
P.B. Skoro jesteśmy przy płodności, to nieraz słyszałam, że bolesne miesiączki mijają po urodzeniu dziecka. Ile w tym prawdy?
I.S-M. Niewiele. Powiedziałabym nawet, że to jest mit, iż ciąża leczy. U niektórych kobiet ból menstruacyjny nasila się z wiekiem.
P.B. Jaka jest zatem najlepsza metoda na walkę z bólem menstruacyjnym, jeśli leki przeciwbólowe nie pomagają?
I.S-M. Zablokowanie owulacji poprzez zastosowanie dwuskładnikowej tabletki antykoncepcyjnej. Mam pacjentkę, która co miesiąc wzywała pogotowie do domu, ponieważ ból był tak silny. Po kilku miesiącach od zastosowania tabletki, o której wspomniałam, objawy ustąpiły. Wiem, że kobiety w Polsce są ostrożne, jeśli chodzi o stosowanie antykoncepcji, ale czasami naprawdę warto wysłać owulację „na wakacje”.
P.B. Powiedziała Pani, że kobiety boją się doustnej antykoncepcji. Może coś w tym jest – lekarze przecież nie zalecają jej kobietom, które mają mutacje genowe BRCA1 i BRCA2, wiążące się z ryzykiem wystąpienia raka piersi i jajnika…
I.S-M. Jeśli chodzi o dwuskładnikową tabletkę antykoncepcyjną, to ile opracowań, tyle wersji. Ta tabletka zawiera niską dawkę hormonów, ale to nie jest cukier puder. Jak każdy lek, ma swoje wady i zalety. My, lekarze, najbardziej boimy się powikłań zatorowych, a jeśli chodzi o pacjentki z genem BRCA 1 czy BRCA2, to im nie polecamy takiej antykoncepcji. Kobieta też powinna wiedzieć, czy posiada ten gen. Kiedy moje pacjentki pytają o badania genetyczne w tym kierunku, to ja zawsze zadaję inne pytanie: „Co im da taka wiedza?”. Jak słusznie pani zauważyła, to jest mutacja genowa, a co za tym idzie ogólnoustrojowa, która nie dotyczy tylko piersi i jajników.
P.B. Co robić w takiej sytuacji?
I.S-M. Badać się regularnie. Tak jak z samochodem jedziemy na przegląd, tak raz do roku skontrolujmy siebie. Wizyta u ginekologa nie powinna być czymś, co wzbudza strach. Ona daje nam poczucie bezpieczeństwa. Nie tłumaczmy sobie, że ból menstruacyjny, który nie pozwala nam funkcjonować, jest czymś normalnym, bo nie jest.
